มากกว่าชามก๋วยเตี๋ยว!
ชามตราไก่ลำปาง ของดีที่ต้องมีติดบ้าน

เชื่อไหมครับว่า... ชามก๋วยเตี๋ยวที่เราเห็นจนชินตา มีที่มาที่น่าทึ่งกว่าที่คิด!

ลองจินตนาการถึงยุคที่ "อาปาอี้" ผู้บุกเบิก เดินเท้าสำรวจป่าจนมาเจอ "ดินขาว" คุณภาพเยี่ยมที่ อ.แจ้ห่ม เมื่อปี 2498 นั่นคือจุดเริ่มต้นที่เปลี่ยนลำปางให้กลายเป็นเมืองหลวงแห่งเซรามิก ชามตราไก่ จึงไม่ใช่แค่ภาชนะ แต่มันคือเรื่องราวของคนจีนโพ้นทะเลที่หอบเอาวิชาชีพมาสร้างตัวบนผืนดินไทย จนกลายเป็น Soft Power ระดับประเทศไปแล้ว

ทำไมต้องเจาะจงว่า "ลำปาง"?

สมัยนี้มีชามไก่ราคาถูกจากต่างประเทศทะลักเข้ามาเยอะมากครับ แต่ทำไมคนรักเซรามิกยังต้องดั้นด้นมาซื้อถึงลำปาง? คำตอบคือ "จิตวิญญาณ" ครับ ชามลำปางแท้คือความภูมิใจของงานทำมือ (Hand-painted) ที่เครื่องจักรทำแทนไม่ได้ รอยฝีแปรงที่ตวัดรูปไก่แต่ละใบจะมีจังหวะที่ต่างกันเล็กน้อย แถมเนื้อดินขาวลำปางยังขึ้นชื่อเรื่องความแกร่ง ทนความร้อนสูง และที่สำคัญคือปลอดภัยจากสารตกค้างชัวร์ๆ เพราะมีมาตรฐาน GI คุมอยู่

3 พิกัด สัมผัสวิถีคนทำถ้วย

1. สวมวิญญาณช่างปั้น (Workshop)
ไปลองเพ้นท์ลายไก่ด้วยตัวเองดูครับ แล้วจะรู้ว่าการสะบัดพู่กันให้เป็นรูปไก่ในไม่กี่วินาทีเหมือนช่างมือโปรนั้นยากแค่ไหน แต่มันสนุกและได้ชามใบเดียวในโลกกลับบ้านด้วย

2. บุกโรงงานดู "เตามังกร"
ไปดูเตาเผาโบราณที่ยาวเหมือนตัวมังกร ซึ่งเป็นภูมิปัญญาการคุมความร้อนที่ตกทอดกันมา บรรยากาศในโรงงานเก่าจะทำให้คุณอินกับชามในมือมากขึ้นเยอะเลย

3. ช้อปกระจายในราคาโรงงาน
ลำปางไม่ได้มีแค่ลายโบราณนะครับ ตอนนี้มีดีไซน์ Modern Minimal หรือสไตล์คาเฟ่เท่ๆ เพียบ บางแบรนด์ส่งออกไปไกลถึงยุโรปและญี่ปุ่นเลยทีเดียว

วิธีดูชามไก่แท้ "ฉบับคนพื้นที่"

ไม่อยากโดนหลอกเอาชามเกรดต่ำมาขายแพง ต้องจำ 3 จุดนี้ไว้ครับ:

• ฟังเสียง : ใช้ข้อนิ้วเคาะเบาๆ ถ้าเสียงกังวาน "เปรี้ยง" เหมือนแก้วใสๆ แสดงว่าเนื้อดินแกร่งและเผามาได้อุณหภูมิ
• ดูสีดิน : ของลำปางแท้ดินจะออก "สีงาช้าง" หรือขาวนวลๆ ดูนวลตา ไม่ได้ขาววอกเป็นพลาสติก
• จ้องลาย : ดูที่ตัวไก่ครับ ต้องเห็นรอยตวัดพู่กันชัดเจน สีของหญ้าและดอกไม้ต้องดูมีน้ำหนักเข้มอ่อนตามแรงมือคนวาด

เช็คอินที่ไหน... ถึงจะได้ของดี?

ตลาดทุ่งเกวียน: ถ้าเวลาน้อย แวะที่นี่จบครบทั้งของกินและเซรามิก มีให้เลือกหลายเกรดหลายราคา
ร้านหน้าจวนผู้ว่าฯ: ขวัญใจคนท้องถิ่น ราคาเป็นกันเองมาก เริ่มต้นแค่หลักสิบก็สวยแล้ว
อินทราเอาท์เลท: สายถ่ายรูปต้องมา เพราะมีชามไก่ยักษ์ใบโตคอยต้อนรับ แถมสินค้าข้างในดีไซน์เก๋สุดๆ

ถาม-ตอบ ข้อสงสัยเรื่องชามไก่

Q1: รูปไก่บนชามมีความหมายอะไรไหม?
A1: มีครับ! ไก่เป็นสัญลักษณ์ของความขยัน เป็นการอวยพรให้ทำมาหากินคล่อง ร่ำรวยเงินทองครับ

Q2: แล้วดอกไม้กับต้นไม้ล่ะ?
A2: ดอกโบตั๋นคือความมั่งคั่ง ส่วนต้นกล้วยคือความอุดมสมบูรณ์และร่มเย็นครับ เป็นชุดรวมความมงคลเลย

Q3: ชามใบละ 5 บาทตามตลาดนัด ใช่ของลำปางไหม?
A3: ส่วนใหญ่ไม่ใช่ครับ มักจะเป็นงานพิมพ์ลายจากต่างประเทศ ซึ่งเนื้อดินและความทนทานต่างจากงานลำปางชัดเจน

Q4: ใช้ใส่อาหารร้อนจัดๆ หรือเข้าไมโครเวฟได้จริงเหรอ?
A4: ได้แน่นอนครับ ชามตราไก่ลำปางเผาที่อุณหภูมิสูงมากจนเนื้อดินหลอมตัวเป็นแก้ว ทนร้อนทนเย็นได้สบาย

Q5: ทำไมชามบางใบวาดไก่ไม่เหมือนกัน?
A5: นั่นแหละเสน่ห์ครับ! เพราะวาดด้วยมือ ช่างแต่ละคนก็มีลายเส้นที่เป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง

Q6: ถ้าอยากได้ของแท้ราคาโรงงาน ต้องไปที่ไหน?
A6: แนะนำย่านเกาะลอยหรือแถวถนนวชิราวุธดำเนินครับ มีโรงงานตั้งอยู่เรียงราย เดินเลือกจนขาลากแน่นอน

Q7: ชามตราไก่มีสีอื่นนอกจากแดง-ดำไหม?
A7: ปัจจุบันมีการประยุกต์เป็นสีพาสเทล สีน้ำเงิน หรือแบบ Minimal เพื่อให้เข้ากับบ้านสมัยใหม่เพียบเลยครับ

Q8: ของฝากลำปางนอกจากชามไก่ มีอะไรแนะนำอีก?
A8: สับปะรดน้ำผึ้งเมืองปาน และข้าวแต๋นน้ำแตงโมครับ กินคู่กับชงกาแฟในแก้วเซรามิกแจ่มมาก

Q9: จะรู้ได้ไงว่าร้านไหนร่วมรายการ GI?
A9: สังเกตรูปตราสัญลักษณ์ GI ที่หน้าร้านหรือติดอยู่ที่ตัวสินค้าได้เลยครับ

Q10: เดินทางไปพิพิธภัณฑ์ลำบากไหม?
A10: ง่ายมากครับ อยู่ในตัวเมืองเลย ปักหมุด "พิพิธภัณฑ์เซรามิคธนบดี" แล้วตาม GPS มาได้เลย